Coca-Cola

Ben in de jaren 80 tig vele malen naar Lagos, Nigeria geweest. Toen ik er eens was tijdens een weekend had ik de kans om met de lokale chauffeur van het bedrijf mee te gaan naar zijn dorpje vele uren rijdend, verwijderd van Lagos. De auto was een Peugot 504, zoals er heel veel zijn in dit deel van Afrika. Er is natuurlijk geen air conditioner , maar de vensters  langs de chauffeur en passagiers zijde kunnen toch naar beneden worden gedraaid. Verder heb ik geluk, de zetel langs de passagiers zijde  beschikt nog over een goeie vering. We zullen minsten 600 km moeten rijden en de chauffeur en ikzelf hopen dat we geen motor pech zullen krijgen, niettegenstaande de erbarmelijke staat van de auto.

Ergens in een doolhof van smalle, onverharde straatjes met veel putten, uitgespoeld door de hevige regens en talloze kleine huisjes, opgetrokken in betonblokken, met een dak van verroeste ijzeren golfplaten, komen we aan het huisje van mijn chauffeur. Bij het binnen gaan vertelt hij uitvoering hoe hij de materialen voor zijn huis, over vele jaren, beetje bij beetje heeft aangekocht, om daarmee zelf zijn huis te bouwen. Vloeren waren daar niet bij, in alle kamers is het gewoonweg de grond, die als een extraatje mooi is genivelleerd. Ik weet dat cement, dat moet worden ingevoerd, daar duurder is dan bij ons. De muren staan erbij, zoals in de tijd dat de betonblokken zijn gemetseld. Er hangt één kadertje, met de afbeelding van Jezus Christus, waarvan je op de verweerde foto, toch nog een lange baard kunt waarnemen. Verder staan er in de woonkamer  een paar zetels, stoelen en een tafeltje, allemaal vervormd,verweerd en verkleurd.

Na een kennismaking met zijn vrouw en kinderen wordt me iets te drinken aangeboden. Ik weet werkelijk niet wat vragen, maar tot mijn opluchting stellen ze zelf een cola voor. Ik tracht me voor te stellen waar in dit huis een frigo zou staan, afgaande op de beperkte aanwezigheid van een elektrische bedrading die in dit huis waarschijnlijk enkel dient om één of wel misschien een paar andere lampen te doen branden. Na een kort gesprek, waar ik niets van begrijp, rent één van zijn zoontjes het huis uit. Als hij 20 minuutjes later terug is heeft hij één koel blikje cola in zijn hand. Ik begrijp al snel dat ik me niet op mijn gemak zal voelen als ik even later in de aanwezigheid van alle anderen, deze cola, toch genietend van een lekkere koele verfrissing, zal opdrinken.

Later in gelijkaardige omstandigheden, ergens anders in de wereld, als mij  iets wordt aangeboden ook met zoveel oprechtheid, zal ik het altijd in dank aanvaarden.

Enkele jaren later ben ik in Warchau, Polen. Ik ben er 's avonds uitgenodigd om te gaan eten bij de familie van een persoon waarmee ik in Polen samenwerk. In die periode is het niet mogelijk buitenlandse goederen te kopen voor een gewone Poolse burger. Speciale winkels of hotels waar deze goederen verkrijgbaar zijn moeten worden betaald in dollars. Nadat ik te weten kwam hoeveel familieleden er zouden aanwezig zijn besloot ik om voor ieder van hen een blikje cola te kopen. Uit ervaring weet ik dat deze blikjes leeg en zeker ook vol in deze landen een waar verzamelobject vormen.

Bij aankomst blijkt het huis naar Poolse normen, groot te zijn. Juist na de tweede wereld oorlog heeft de vader, toen er nog veel mogelijk was, het communisme stond nog in zijn kinderschoenen, een huis gebouwd. Het huis heeft naast een woonkamer, een badkamer en een keuken ook nog twee slaapkamers. Eén van de twee zoons des huizes is getrouwd en heeft twee kinderen en woont mee in, namelijk in de tweede slaapkamer. Deze kamer is zo ingericht dat zijn familie zo onafhankelijk mogelijk van de rest van de mensen in dit huis kan leven. Daarvoor hebben ze in deze slaapkamer dan ook in de loop der jaren een klein keukentje gebouwd.

Niettegenstaande dat het huis is gebouwd door een privaat persoon, lang voordat het communistisch systeem allerlei regels uitvaardigde dat ondermeer verhinderde dat mensen hun eigen woning mochten bouwen, hebben ze mits heel veel te moeten betalen en jaren te moeten wachten toch een elektriciteitsaansluiting gekregen. Het huis bevindt zich als het ware op het einde van een groot stuk grasland, waar een lange onverharde weg het laatste stuk vormt om aan het huis te kunnen komen. De overheid heeft er nooit voor gezorgd dat hier straten werden aangelegd, in deze buurt waar nog een aantal andere dergelijke huizen staan.

Op tafel staan verschillende schotels met veel sla, tomaten, komkommers, schijfjes worst en salami. Gekookte ham is in Polen enkel beschikbaar op feestdagen. Dan staan er overal lange rijen mensen aan te schuiven, waarvan velen er speciaal een dag vrijaf voor hebben genomen. Het brood is donkerbruin en zuur. De overvloedige aanwezige vodka is Pools.

Ik ben blij dat ik voldoende blikjes cola bij heb, want bij het uitdelen ervan stel ik een zekere gretigheid vast. Dat ik ook blikjes bij heb voor de afwezige familieleden wordt sterk op prijs gesteld.


Guido Van Rossen
guido.van.rossen@telenet.be